मूर्तिपूजा शास्त्रसम्मत छ। तर हाम्रो निम्ति अनिवार्य छैन। वास्तवमा युग-धर्म अनुसार हाम्रो साधनामा उपयोगी पनि छैन। किनकि प्रकट या बाहिरी मूर्तिपूजामा विधिहरू छन्। जब बाहिरी मूर्तिपूजा गर्दा पनि मानस पूजा अनिवार्य हो, अनि मानस पूजामा कुनै नियम छैनन्, अनि मानस पूजाबाट नै लाभ मिल्ने हो भने मानस पूजा नै किन नगर्ने?

यदि तपाईँले गर्ने गरेको कुलदेवताको पूजामा पशुको हत्या हुन्छ भने या त त्यो पूजा आयोजना गर्ने पुजारी एवं अन्य आफन्तलाई सम्झाएर पूजालाई सात्त्विक बनाउनुहोस्। यदि यसो गर्न अरूले मानेनन् भने तुरुन्तै त्यो पूजालाई त्यागिदिनुहोस्। किनकि त्यो अधर्म हो। कुलदेवताले अनिष्ट गर्लान् भन्ने चिन्ता नलिनुहोस्।

सम्प्रदायलाई होइन, वास्तविक गुरुलाई अपनाउनुहोस्। वास्तविक महापुरुष कुनै सम्प्रदायभित्रकै हुनुपर्छ भन्ने होइन। गुरु हुनको निम्ति वेदशास्त्र अनुसार श्रोत्रिय र ब्रह्मनिष्ठ हुनुपर्छ। कुनै श्रोत्रिय, ब्रह्मनिष्ठ गुरुसँग आबद्ध हुनुहोस् र उहाँले बताउनुभएको साधना गर्नुहोस्। अवश्य लाभ मिल्नेछ।

एकातिर शास्त्रमा बताइएको छ कि गुरु बिना त हाम्रो काम नै बन्दैन। अर्कोतिर वास्तविक महापुरुष अर्थात्, श्रोत्रिय, ब्रह्मनिष्ठ महापुरुषलाई हामी चिन्न नै सक्दैनौँ। चिन्नै नसकेपछि कसरी गुरु बनाउने? यसको समाधान के हो त?

शास्त्रमा एउटा रहस्य बताइएको छ। त्यो के हो भने, वास्तविक महापुरुष भगवान्‌को कृपाद्वारा नै मिल्छ।

सबै अवतारहरू परस्पर एक भएकाले अवतारहरूमा कुनै पनि भेदभाव हुँदैन। यदि कसैले अवतारहरूमा भेदभावको दृष्टि राख्छ भने, उसको भक्ति शून्य हुन जान्छ। किनकि अवतारहरूमा भेदभाव राख्नु नामापराध हो।

हनुमान्‌जी भगवान् शङ्करजीकै स्वरूप भए तापनि लीला क्षेत्रमा उहाँको स्वरूप भक्तको स्वरूप हो। उहाँ भगवान् रामको परमभक्त हुनुहुन्छ।

हामी आफै हिसाब गर्न सक्छौँ। हाम्रो कमाइबाट कति प्रतिशत परिवार, छोराछोरीमा खर्च गर्‍यौँ अनि कति प्रतिशत गुरुको निम्ति, भगवान्‌को निम्ति खर्च गर्‍यौँ? यदि मनन गर्‍यौँ भने यसैबाट थाहा हुन्छ कि हाम्रो स्थिति के छ।

जसरी एउटा पियक्कड पिउनको लागि बहाना खोज्छ, त्यसै गरी एउटा भक्त साधक पनि भगवान्‌को स्मरण गर्नको निम्ति बहाना खोज्छ। त्यसैले अभिवादन गर्दा पनि भगवान्‌को नाम लिने गरिन्छ। ताकि भगवान्‌को स्मरण भइरहोस्।

वैतरणी नदी र विरजा नदी एकै होइनन्। वैतरणी नदी नरक पुग्नु अघि आउने नदी हो भने विरजा नदी मायिक क्षेत्र र ईश्वरीय क्षेत्रको सन्धि हो। अर्थात्, विरजा नदी पार गरेपछि भगवान्‌को धाम प्रारम्भ हुन्छ।

वैदिक दर्शनमा छ वटा दर्शनहरू छन्। मीमांसा, न्याय, वैशेषिक, पातञ्जल, साङ्ख्य र वेदान्त दर्शन। यी सबै दर्शनले वेदलाई सर्वोच्च प्रमाण मान्दछन्। यिनीहरूमा पनि केही ईश्वरवादी छन् भने केही अनीश्वरवादी छन्।

वेदमा तीन वटा काण्डहरू छन्– कर्म, ज्ञान र भक्ति। योगको चर्चा ज्ञान अन्तर्गत नै गरिएको छ। त्यसैले तीन वटा मार्गहरू छन्। अब यी तीन वटा मार्गहरूका बारेमा हामीले केही कुरा जान्न आवश्यक छ।

चार छाक भोजन छोड्नुपर्छ। अघिल्लो दिनको साँझको छाक, व्रतको दिनको दुवै छाक, अनि भोलिपल्टको पनि साँझको छाक। यस प्रकारले भोजन परित्याग गर्न के हामीलाई सम्भव छ? छैन। तर शास्त्रमा यदि कसैले यस प्रकार भोजनको परित्याग गरेन भने निकै ठुलो पाप लाग्छ भनिएको छ। शास्त्रमा एकादशीको दिन भोजन गर्नु गाईको मासु खाए जत्तिकै पाप हो भनिएको छ र यो पापको कुनै पनि प्रायश्चित छैन पनि भनिएको छ।