विराट पुरुषको मुखबाट ब्राह्मण, भुजाबाट क्षत्रिय, जङ्घाबाट वैश्य र चरणबाट शूद्रको उत्पत्ति भएको हो। यी चार वटा वर्ण उत्पत्ति भएका हुन्। मनुष्य होइन। ध्यान दिनुहोस्। कोही व्यक्ति ब्राह्मणहरू भगवान्‌का मुखबाट जन्मेका हुन् भन्छन्। त्यसो होइन। सबै मनुष्य मनुजी महाराजबाट उत्पत्ति भएका हुन्। वर्ण भगवान्‌बाट। जुन मनुष्यले जुन वर्ण धारण गर्‍यो, त्यसअनुसार उसको वर्ण हुन गयो। यस प्रकार, वर्णको जन्मसँग कुनै पनि सम्बन्ध छैन। गुण र कर्मसँग सम्बन्धित छ। यदि मातापिता आफ्नो गुण र कर्म अनुसार कुनै वर्णका छन् भने उनीहरूका सन्तानले गुण र कर्मद्वारा अर्कै वर्ण धारण गर्न सक्छन्। चार वटा वर्ण छन्। अहिलेको समयमा पनि ती सान्दर्भिक छन्। किनकि चार प्रकारका नै कर्म हुन सक्छन्। पहिलो शिक्षा अनि दानसँग सम्बन्धित। दोस्रो रक्षा अनि व्यवस्थापन। तेस्रो खेतीपाती अनि व्यापार। चौथो यी सबैलाई आवश्यक पर्ने सेवा।